Ultrazvuk abdomena (skener abdomena) je dijagnostička metoda koja ima za cilj prikazivanje strukture različitih organa u trbušnoj šupljini. Tehnika pregleda se zasniva na zvučnim valovima visoke frekvencije koji prolaze kroz tkiva i organe, odbijaju se različitim brzinama, vraćaju se ka sondi i vizuelizuju na zaslonu.
Klasičan ultrazvuk abdomena je ograničenih mogućnosti u dijagnostici stanja i oboljenja šupljih organa (želudac, dvanestopalačno, tanko i debelo crijevo) zbog prisustva zraka i sadržaja u njima. Za pregled navedenih organa koriste se endoskopske metode (gastroduodenoskopija – endoskopski pregled želuca i dvanaestoplačanog crijeva i kolonoskopija – endoskopski pregled cijele dužine debelog crijeva).
Klasičan ultrazvučni pregled trbuha pruža detaljan uvid u veličinu i strukturu parenhimatoznih organa: jetre, slezene, gušterače, žučnog sustava (žučne vrećice i žučnih puteva), bubrega, nadbubrežnih žlijezda. Ovom metodom se može vizualizirati trbušni dio aorte, mokraćni mjehur i prostata kod muškarca.
Priprema za ultrazvuk abdomena sastoji se u neunošenja hrane minimum 6-8 sati, a najbolje 12 sati prije pregleda. Dvije do tri dana prije ultrazvuka, poželjno je ne uzimati hranu koja stvara plinove, izbjegavati hranu s mnogo ostataka, bogatu biljnim vlaknima kojih najviše ima u žitaricama, voću i povrću. Za pregled mokraćnog mjehura i prostate kod muškarca potrebno je napuniti mjehur (popiti oko 3-4 čaše tekućine 1,5 sat prije pregleda i ne mokriti). U hitnim slučajevima ultrazvuk abdomena se radi bez navedene pripreme.
Vrlo je bitno da pacijent tijekom pregleda surađuje s liječnikom, odnosno da zauzme traženi položaj ili zadrži dah kad se to od njega zatraži.
Zahvaljujući jednostavnosti i neškodljivosti izvođenja pregleda, ultrazvuk predstavlja pouzdanu i učinkovitu metodu u otkrivanju i praćenju različitih oboljenja abdominalnih organa poput: urođene anomalije, upalne promjene – akutne i kronične, ciste, benigni i maligni tumori, ciroza jetre, kalkuloza (kamenci) žučne vrećice i bubrega, prisutnost slobodne tekućine u trbušnoj šupljini, aneurizme (proširenja) i aterosklerotičnim plakovi (naslage) na velikim krvnim žilama, povrede.
Situacije u kojima se obavezno savjetuje ultrazvučni pregled trbuha su:
Bol u trbuhu / ili leđima
Mučnina i povraćanje
Naglo uvećanje trbuha
Ozljede u predjelu trbuha
Nejasna febrilna stanja
